ජොතිස්යය විද්යාවක්ද? එය සැලකියුතු වටිනා ශාස්ත්රයක්ද?
ජොතිස්ය යනු ඉතා ඈත ඉතීතයදී බුද්ධිමත ශ්රිශිවරුන් විසින් සොයාගන්නා ලද මාහැගී විද්යාවකි. එය කිසියම් ආකාරයකට අහසේ දිස්වන ග්රහ තාරක ආදිය උපයෝගී කරගන මිනිස්සාගේ අතීතය, වර්තමානය සහ අනාගතය කියැවීමේ ක්රමයකි. මෙවැනි කියවීම් කල හැකි ක්රම විශාල ප්රමාණයක් ලෝකයේ තිබේ. ඒවායින් කිහිපයක් පහත දක්වා ඇත.
1.
ආකශික් රෙකෝර්ඩ් කියවීම (Please read: Third Eye – Tuesday Lobsan Rampa)
2.
බූත විද්යාව
3.
පේන කීම
4.
අඳුන් බැලීම
5.
නාඩි ශාස්ත්රය
6.
ජොතිස්ය විද්යාව
අතීතයේදී මෙම කියවීමේ ක්රම ලෝකයේ සෑම තැනම වාගේ භාවිතා කර ඇති බවට සාධක බොහෝ ඇත. ඒවා අතරින් ජොතිස්ය, විද්යාවක් ලෙස බුද්ධිමතුන්ගේ ගෞරවයට සහ සැලකුමට භාජනය වුනු බවට සලකුණු අදටක් ඉතිරි වී ඇත. ඉන් කිහිපයක් පසුව විස්තර කරමි.
මෙම කෙටි සටහනේ අරමුණ ජොතිස්ය ඇති වැදගත්කම සහ එහි ඇති විද්යාත්මක පැතිකඩ ඔබට විස්තරකර දීමයි.
නමුත් ඒ සියල්ලටම පෙර සඳහන් කල යුතු වැදගත් කරණය වන්නේ අද වන විට මෙම විද්යාව මුදල් හම්බකිරීම පමණක් අරමුණු කරගත් නුගත් පිරිසක් අතරට ගොස් තිබෙයි. ඔවූනගේ අරමුණ තමා වෙත එන අසරණ ජනයා බිය වද්දා මුදල් කඩා ගැනීමම පමණි. ඔවූන් බෝහොදෙනෙකු බොරු කාරයන්ය, උඩින් පල්ලෙන් කේන්ද්රය බලා අනාවැකි පල කරන්නන්ය. ඔබ යන ඕනෑම ජෝතිසංග්යයකුට ඔබගේ අතීතය සහ වර්තමානය (අඩුම තරමේ 70% වත් නිවැරදිව) කියවීමට නොහැකි නම්, ඔහු ඔබගේ අනාගතය කියවනේ කෙසේද? අතීතය කියවීමට හැකියාව ඇති අය අතරින්ද අනාගතය කියවීමේ හැකියාව ඇත්තේ සුළු පිරිසකට පමණි. ඔහු ඔබගේ වෙලාපත අතට ගත් සැනින් කියනා අනාගතය කොතරම් නිවැරදි වියහැකිද යනවග සිතාබලන්න. හොඳින් පුහුණු උණු විද්යාව, ගණිතය මනාව හැදෑරු පළපුරුදු ජෝතිස්යවෙදියෙකුට (අද කාලේ මෙවැනි අය නොමැති තරම්ය) පවා නිවැදි අනාවැකියක් සමබරව කිරා මැන බලා කීමට හෝරාවක් දෙකක් පමණ ගතවේ. මීට අමතරව බොහෝ (කුට) ජොතිස්යවේදීන් අනුමාන කිරීමේ අති දක්ෂයන්ය, ඔවූන්ගේ කියවීම් නිවැරදි උවද ඒවා ජෝතිස්යානුකුල නොවේ. හුදු කපටිකම් සහ වාචාල කම් භාවිතා කර කරන රැවටීම් පමණි. මෙවැන්නන් අදුනාගැනීම අති දුෂ්කර බැවින් අද බුද්ධිමතුන් ජෝතිස්යට ගරහති. එය අතකින් සාධාරණය.
තවද රුපවාහිනී තුල සහ පුවත්පත්වල කියනා ලග්න පලාපල ආදිය හුදෙක් සම්බවිතා නියායන් බාවිතා කර කියනා අනුමාන කිරීම් පමණි. මෙම නීති දන්නා බුද්ධිමතුන් මෙවැනි විජ්ජුම්බර දැක, නැවත නැවත ජෝතිස්යට ගරහති. මෙම සම්බවිතා නියමය පොදු යහපත සදහා පැහැදිලි කිරීමට ඉඩදෙන්න. ඔබත් දන්නා ආකාරයට ජොතිස්යට අනුව ලග්න දොළසකි, රටක ඉපදෙන දරුවන් සම ලෙස මෙම ලග්න දොලසින් එකකට අයත් වේ. ඒ අනුව ලංකා ජනගහනය 20 000 000 බැවින් මිනිසුන් (20000000/12 ~= 1666666) පසළොස් ලක්ෂයකට පමණ එකම ලග්නය ලැබේ. එවිට මිනිසුන් ලක්ස පහළොවකට දිනකදී සිදුවියහැකි විවිද සිදුවීම් කොපමණ තිබේද කියා ඔබම සිතන්න? උදාහරණයක් ලෙස, ඔබ ඔබට පෙරදින මුහුණදීමට සිදූවූ වැදගත් සිදුවීම් කිහිපයක් ගෙන අදදින මේෂ ලග්නයට අනාවැකිය ලෙස ඉදිරිපත් කළහොත්, ඔබ නිවැරදි ලෙස බොහෝ මේෂ ලග්න කරුවන්ගේ අද දිනය කියැවූ බව ඔබ දන්නවාද? නමුත් එය හුදු සම්භාවිත නියායට අනුව සිදූවූ (වියහැකි සිදුවීන් බහුල බැවින්) දෙයක් මිස අනාවැකි කීමක් නොවෙයි. මෙවැනි පැහැදිලි කිරීම් තව ඉදිරියට ලිවිය හැකි මුත් එසේ නොකරමි, නමුත් ජොතිස්ය හොරුන්ට නොරැවටෙන ලෙස අවදාරණය කරමි.
අද ජොතිස්ය නුගතුන් අතරට ගොස් ඇත, නමුත් එසේ උනේ කෙසේද?
අතීතයේදී ජොතිස්ය ලොව බුද්ධිමත්ම මිනුසුන්ගේ විද්යාවයි. එහි ඉතිහාසය වසර 25 000 තරම් අතීතයට දිවෙන බව සොයාගන ඇත. ගණිතය, තරකා විද්යාව, කෘෂිකර්මය, වාස්තු විද්යාව, වෛද්ය විද්යාව සහ ජොතිස්ය එකම විෂයක් ලෙස අතීතයේ පැවතී ඇතර එය අතීතයේ විශු මනස දියුණු කල බලවත් ඉෂ්රිවරුනගේ මහා අනර්ග සොයා ගැනීම් වලින් නිතර නිතර අලුත් විය. ඔවූන් ලෝකය ජොතිස්යයට අනුව ඉතාම ක්රමානුකූලව බෙදා සකසු බවට සාධක ඇත. අතීතයේ සියලුම ජනයා, එසේම රජවරු ජෝතිස්යානුකුලව ක්රියාකර ඇත. නමුත් පසු කාලීනව ලොව වසාගත් ආගමික වියාප්තිවාදය ජොතිස්ය විනාස කළා වියුතුය.
වසර 5000 පෙරදීද ජොතිස්යය සහ එකල පවතී ආගම් හොදින් සම්බන්ද වී පවතී බවට සාදක ඇත. නමුත් ඉන් පසු ඉතිහාසයේ කිසියම් යුගයක ජොතිස්ය ඇතැම් ආගමික මතවාද සමග දරුණු ගට්ටනයන් ඇතිකරගන තිබු බවට සාදකද එමටව ඇත. විශේෂයෙන් ක්රිස්තියානු ආගම සමග අතිවූනු ගැටුම් ජොතිස්ය බටහිර රටවලින් වැනශසී යාමට හේතු සපයනු ලැබීය. එසේ නොවන්නට අප මාහැගි ජොතිස්ය පොත්වල යවනයන් (ග්රීක ගුරුවරු) ලෙස දක්වන පඬිවරුන්ගේ සොයාගැනීම් බටහිර දිග රටවලට නැතිවී නොයනු ඇත. ආගමික නායකයන් විසින් උසිගන්වනු ලැබූ එම ජාතීන් ජොතිස්යයට ගැරහීමට පුරුදු කරණ ලදී.
පසුකාලීනව, අවාසනාවකට මෙන්, එලෙස ජොතිස්යයට ගැරහීමට පුරුදු කරනු ලැබූ එම ජාතීන්ම අපව යටපත් කළහ. ඒසමගම ඔවුනගේ මතවාදයන්ද ජොතිස්ය ආදී මාහැඟි ඉපැරණි විද්යාවන් සුරැකිව තිබු ලොව නැගෙන හිර දිසාව පුරා පැතිර ගියේය. අපගේ පොතපත ඔවුන් විසින් ගිනිබත් කලෝය. උගතුන් මරා දැමුහ. අනිකදු නොව බුදු දහමේ පදනමද දෙදරා හැරියේය. බුදු කෙනෙකුන් කිසිදා ලොව පහල නොවුණි යැයිද, බුදුන් මනක්කල්පිත චරිත්යකෙයිද කීහ. නමුත් පසුව බුදු දහමේ ශක්තිමත් පදනම් ඔවුන් පරයා නැගුනද ජෝතිස්යට එසේ කල නොහැකි විය. එය සැකයට භාජනය විය, එහි විද්යාත්මක බව ප්රශ්න කරණ ලදී. නමුත් අවාසනාවකට ලොව නැගෙනහිර විසු උගතුන් ජොතිස්ය වෙනුවෙන් පෙනී නොසිටියහ. ජොතිස්ය නමැති මාහැඟි විද්යාව තවදුරටත් පෙරලෙස නොබැබිලිනි. එය ඉහල සමාජය තුලින් නැති කරන ලදී. ගම්වල විසු නුගත් ජනයාගේ අවශ්යතාවයට පමණක් එය ගම්වලම සිටි යම්තම් ජොතිස්ය දත් නුගතුන් අතට පත්වී රැකුණි. ඒ ලෙසම අපරට විසු අංගන් ශිල්පීනට සිධු වූ ගහැට ගැන වෙනමම කතා කලයුතුය.
ජෝතිසය අතීතයේ සැබැවින්ම බුද්ධිමත් මිනුසුන් භාවිතා කලාද?
එසේය, අතීතයේ විසු රෝම, ග්රීක, ඊජිප්තියානු සහ ආසියානු ජෝතිස්යඥයන් සියලුම දෙනා ගණිතඥයන්, තාරකා විද්යාඥයන් අදීකොට ඇති එම සමාජවල සිටි බුද්ධිමත්ම අය වුහ. ඔවුන් වරෙක ජීවක වෙදුන් වුහ, වරෙක ගුරුවරු වුහ තවත් වරෙක වස්තු නිර්මාණ ශිල්පීන් වුහ. ඔවුන් අද ඔබ ලොව දකිනා මහා ඉදිකිරීම් වලට නායකත්වය දුණි. රජවරුනට රටේ අනාගතය ගැන අනාවැකි කියනා ලදී, බෙහෙත් හේත් කරණ ලදී. නිවැරදිවම කියනවානම් ඔවුන්ගෙ දැනුම මතින් අද ලෝකය නිපදවුණු ලැබිණි. ඉජිප්තියානු පිරමීඩ දෙස බලමින් පුදුම වෙන ගමන්ම ජෝතිස්යට ගරහයි. අපට කුමක් සිදුවී ද යයි මම නොදනිමි. නමුත් කිසියම් වරදක් සිදුව ඇති බව නම් ස්ථිරය.
මා කලින් සඳහන් කල, අප දන්නා ඉතිහාසයේ හමුවන, ගුරුවරුන් කිහිපදෙනකුගේ නාමයන් ඔබගේ දැන ගැනීම පිණිස පහත දක්වා ඇත.
1.
වශිස්ට මුණි
2.
පරාශර මුණි
3.
මය මුණි
4.
ව්යයාස මුණි
5.
වරාහමිහිර ආචාර්ය
6.
අනවම ධර්ශී සංග රාජ මා හිමි
7.
යවනේශ්වර
8.
හිප්පොක්රටිස්
9.
Plato - ප්ලේටෝ (මහා අලෙසැන්ඩර් අධිරාජයාගේ ගුරුතුමා )
10.
Aristotle - ඇරිස්ටෝටල්
11.
Ptolemy - ටොලමි
12.
Albumasur
13.
Tsou Yen
ඉහත අංක අට යටතේ හිප්පොක්රටිස් නම්කර ඇත, ඔහු ඔබට විශේෂ අයෙකු විය හැකිය. මොහු නුතන වෛද්ය විද්යාවේ පියාය. අද බටහිර වෛද්යවරුන් ‘Hippocratic Oath’ ලෙස දෙන දියුරුම මොහු සතුය. මොහුගේ බොහෝ වෛද්ය නියායන් සහ සැත්කම් ක්රම අදද එලෙසම භාවිතා කරයි. ඔබ ඔහුගේ ගෝලයන් වෙන බටහිර වෛද්ය වරුන් වෙත ගෞරාවයෙන් යන බව මම දනිමි. එනිසා මා මොහු ගැන පමණක් සුළු විස්තරයක් කරමි. ඔහුට අනුව ජොතිස්ය නොදැන වෙදකම් කරනා දොස්තරවරයා වෙදෙකු නොව ගොනෙකි. නමුත් අද ජොතිස්ය දන්නා බටහිර වෛද්යවරුන් කීදනෙකු සිටීද? වාසනාවකට මෙන් මා දන්නා කිහිපදනෙකු අද ලංකාවේ සිටි. විශේෂයෙන් බටහිර ක්රමයේ භාවිතා වන ඔෂධ ඉතා ක්රමානුකුලව පාලිත පර්යේෂණාගාර තුල පරීක්ෂා කර නිකුත් කරයි. මා වරක් එවැනි ඇමෙරිකානු සමාගමක් සමග ඉතා කිට්ටුවෙන් වැඩ කලෙමි. ඔවුන් මුලික ඔෂධය සහ එහි ආදේශක ඔෂධ නිපදවන ආකාරය මම හොඳින් දනිමි. එය විද්යානුකුලය නමුත් එම වෛද්යවරුන්ගේ රෝග විනිශ්චය කෙතරම් විද්යාත්මකද, නිවැරදිද යන වග ඔබම සිතා බලන්න. ඔවුන් රෝග නිධානය සොයාගැනීමට ජොතිස්ය භාවිතා කරන්නේ නම් එය වඩා සාර්ථක ක්රමය බව හිප්පොක්රටිස් පඬිතුමාගේ අදහස බව මාගේ හැගීමයි. එතුමා කියනලද දෙයහි ඉංගිරීසි පරිවර්තක කියමන පහත පරිදී වෙයි.
Hippocrates, the Greek physician who is regarded as the father of medicine, insisted his students study astrology, saying, "He who does not understand astrology is not a doctor but a fool."
නමුත් අද ලෝකය මුළුමනින් ආගමික උවමනා මත කණපිට හරවා ඇත. තොරතුරු විකුර්ති අර ඇත, ඉතිහාසයන් සම්පුර්ණයෙන්ම වලලා දමා ඇත. මෙම මාහැඟී විද්යාවද තම ඉරණම් ගමනේ යවා නැතිද? ඔබම සිතා බලන්න..
ලෝකය ජොතිස්ය අනුව ඉතාම ක්රමානුකූලව බෙදා සකසු බවට සාධක මොනවද?
අද දිනය ඉරිදාවකි, නමුත් නැවත නැවත හිරු නැග බස යනවා මිස දිනය, සතිය, මාසය හෝ වසර ලෙස නිවැරදිව හඳුනා ගත හැකි යම් දිනයක්, සතියක්, මාසයක් හෝ වරක් ගැන ඔබට සිතියහකිද?
ඉතිහාසයේ යම්දිනයක මුළු ලෝකයම හොදයි අද ‘ඉරිදා’ (නැත්නම් සතියේ පළමු දිනය) කියා කිසියම් සම්මුතියකට ආ බව හඟවන සාදක අදද තිබෙනා බව ඔබ දන්නවාද? එම සම්මුතිය ජෝතිස්යට අනුකුලව කරණ ලද බෙදීමක් බව ඔබ දන්නවාද? එපමණක් නොව ක්ෂණයේ, තත්පරයේ සිට වසර දක්වා වූ සියලුම කාල බෙදීම් ජෝතිස්යානුකුලවම කර තිබේ. එය වෙනත් සටහනකින් පසුව පැහැදිලි කරමි.
ඉරිදා සිංහලයෙන් හිරු නම් ග්රලෝකයට අධිපති වන දවසයි. මෙය ජෝතිස්යානුකුලවම කර අති නම් කිරීමකී. පුදුම සහගත ලෙස එන්ග්ලිෂ් බසට අනුවද මෙම අදහස අනුවම යමින් එම දිනය සන්ඩේ නොහොත් Sunday - the day belongs to the planet sun, ලෙස නම් කර නැතිද? මෙම නියමය සිංහල දින නාම තුල නොකඩා මුළු සතියේ දවස් හත තුලම දැකිය හැකි උවද. In English you see this same pattern is preserved only in three days of the week and that is Saturday (Saturn's day), Sunday (Sun's day) and then Monday (Moon's day). මෙම දිනාධිපති ක්රමයට යොදා ඇති නම් තවත් බොහෝ රටවල දින නාම සමග හොදින් ගැලපේ. චීන ආදී රටවල මෙලෙස දිනාදිපති ග්රහයාට අනුව දින නාමය තබා නොතිබුණද වෙනත් ජොතිස්ය මුලදර්ම භාවිතා කර එය සිදුකර ඇත.
ජොතිස්යය විද්යාවක්ද? එය සැලකියුතු වටිනා ශාස්ත්රයක්ද? (දෙවන කාණ්ඩය)
ජොතිස්යයානුකූලව සතියේ දින බෙදා ඇති බව කලින් සඳහන් කලෙමි. තව ඉදිරියට විශ්ලේසනය කල විට සතියට දින හතක පමණක් මුළු ලොව තුලම බාවිතා වන්නේ කෙසේද යනවග පැහැදිලි වෙයි. එය ලොවටම එකකි, එහිදී අපගේ සතිය, ඇමෙරිකානු සතිය හෝ චීන සතිය ලෙස එක එක දින ගණන් සහිත ‘සති’ නොමැත. සතියට දින හතකි. එය සම්මතයකි. නමුත් එය එසේ උයේ කෙසේද? ජොතිස්යයට අනුව අපට බලපෑම් කරණ ග්රහයන් සත්දෙනෙකි. හිරු, සඳු ප්රදාන කොට ඇති අනෙකුත් කුජ, බුධ, ගුරු, සිකුරැ, සෙනසුරු එම ග්රහයන්ය (මෙහිදී රාහු සහ කේතු ග්රහයන් නොවන බැවින් මෙයට ඇතුළු නොවෙයි, එය වෙනත් ලිපියකින් පසුව පැහදිලි කරමි). මෙම ග්රහයන් සත්දෙන අදිපතිවන එසේත් නැතිනම් ඔවුනගේ බලය පවතින දින සතක් ඇති බව ඔබ දන්නවාද? සතියේ එක එක දිනය එකිනෙකට වෙනස් බලපෑම් මින්සාට ගෙනෙයි. එය පුරාණ ඉරිෂිවරු සොයා දැන ඊට අනුරූපව දින සතක් එකට ගෙන එය සතිය යයි නම් කලෝය. එය චක්රාකාර ලෙස නැවත නැවත පැමිණ ගෙවියන එකකි. නමුත් අද ලොව සිටිනා අග මුල නොදන්නා ඔබ මා ඇතුළු සියලු දෙන 'Today is Sunday' කියා ආඩම්බරෙන් කියනා ගමන් ජෝතිස්යට ගරහති. ඔබ දැන් වෙලාව 10:30 ලෙස කියනා විට එයද ජොතිස්යයානුකුලවම කරණ ප්රකාශයක් බව ඔබ දන්නවානම් ඔබ ජෝතිස්යට කෙසේ ගරහන්ද? අවාසනාවක මහත, ඔබවත් මමවත් අද ලොව සිටින බුද්ධිමතුන්වත් මෙය නොදනී. සත්යයනම්, ඔබ මා ඇතුළු සියලු දෙන කැමති උවද අකමැති උවද, ජොතිස්යානුකුල පදනම් මත සිටගෙන සිටීමු, ඒ අනුවම වැඩ කරමු. නමුත් එය නොදනී. එනිසා ජෝතිස්යයට නොසලකයි.
කුජදා සහ සිකුරාදා නෑම නොකටයුතු ලෙස ඇති පැරණි කියමන හරිද?
කුජදා සහ සිකුරාදා නෑම නොකටයුතු ලෙස පැරණි කියමනකි. නමුත් අද කලේ පඩියන් එය ඉන්දියානු බ්රාහ්මණයන් විසින් තමනට පිරිසිදුවත් පහසුවටත් දියනැමට ඇතිකළ මනක්කල්පිතයකයි කියනු අසා ඇත්තෙමි. එය ඔවුනට අනුව බොරුවකි, විගඩමකි, පිස්සු වැඩකි. නමුත් මෙම සම්තය නිවැරදිය, පඬියන් වැරදිය. ඔබ මෙය ජෝතිස්යානුකුලව කියන ලද්දක් බව දන්නවාද? එය අද බොහෝ ගෞරව ලබනා නවීන විද්යාවටද අනුකුලය. එය පැහැදිලි කෙරීමට ඉඩ දෙන්න.
සිකුරු ජොතිස්ය අනුව සීතලම ග්රහයාය, කුජ උෂ්නාදිකම ග්රහයාය. කුජ අදිපතිකම් කරනා අඟහරුවාදා ඉතා උෂ්ණ දිනයකි, එදින ඔබ සිරුරෙහි ලේ දාතුව අදික ලෙස උණුසුම්ව තිබේ. සර්ප දෂ්ටය කුජදා, අපර භාගයේ යෙදෙන කුජ හෝරාවේදී මරණිය වේ, ඔබ/ දෙමාපියන් එය අත්දැකීමෙන් දනී. රත්කල යමකට වතුර දැමීම කුමන ප්රතිපල ගෙනදේද යනවගත් ඔබ දනී. එක්ෂණික සංකෝචනය එය පුපුරවා දමයි. එලෙසම අඟහරු දින දිය නෑම ඔබ සිරුරද ව්යාකුල කර ලෙඩ කරයි. සෙම් අදික කරණ සිකුරා අදිපති වන සිකුරාදා සිරුර අදික ලෙස සිසිලය. එනිසා සිසිල් දිය නැමෙන් සිරුරද අදික ලෙස සීතලව සෙම් වැඩිවී ලෙඩ වෙයි. මෙය ඔබ ඇතැමෙක් අද්දැක ඇතැයි සිතමි. මෙහීදී හොඳින් මතක තබා ගතයුතු තවත් දෙයක් ඇත. මෙය පොදු කියමනකි. ඩෙංගු වලට ප්රතිකාර තිබෙයි. නමුත් ඩෙංගු රෝගීන් ඇතැමෙක් මිය යයි. ප්රතිකාර තිබු පමණින් රෝගීන් සියලු දෙනා සුව වන්නේද ප්රතිකාර නොමැති පිළිකා ආදී රෝග වැළදුණු රෝගීන් සියලුම දෙනා මියයන්නේද නොමැත. එක එක අයගේ ප්රතිසක්තිය, රෝගයට ප්රතිකාර අරඹන විට රෝගය පැතිර තිබු ප්රමාණය ආදී කොට ඌ සියලු දේම එයට බලපායි. එලෙසම ඔබ කුජ බලවත් උපතින්ම උෂ්නාදික ශරීරයකට උරුම කියනවා නම් ඔබට සිකුරාදා දිය නෑම අගුණ නොවිය හැකිය. එලෙසම ඔබ ඇතමෙකුට අඟහරුවාදා දිය නෑම අයහපත් නොවිය හැක. නමුත් පොදුවේ ගත්කල මෙම සම්මතය ජොතිස්යා අනුව කරණ ලද නියාමයකි. එය විදු ඇසින් බලා උවද යම් අයුරකින් පැහැදිලි කල හැක.
තාරකා විද්යා සොයා ගැනීම් වලට අනුව, අදික ලෙස රත්වන සිකුරු ග්රහයාගේ හිරුට පෙනෙන පැතිකඩ අදිකතම රස්නයක් සහිතය. ඔහු ග්රහ මඩුල්ලේ උෂ්නාදිකම ග්රහයාය. නමුත් පෘතුවියේ සිටිනා අපට සිකුරුගේ සීතල සහිත හිරු නොවැටෙන අනික් පස පෙනෙයි. එම පස බොහෝ සිසිලය. තවද සිකුරුගේ දිනය එහි වසරට වඩා දිගුය. අපට සමාන වූ ප්රමානයකින් හෙබි සිකුරු පෘතුවිය මත සෙවනැල්ලක් ඇතිකළ හැකි (සඳු හැර) එකම ග්රහයාය. සෙවනැලි සිසිල ගෙනෙයි. එනිසා අන් කවර ග්රහයකුටද වඩා සිකුරා පෘතුවි වාසි අපට සිසිලස සහ තෙත ගතිය ගෙනෙයි. ඉන්පසුව ඇති සඳු සෙවනැලි ඇති කලද බොහෝ ලෙස හිරු රැස් පරාවර්තනය කරයි. එනිසා එය සෞම්ය ගුණය ගෙනෙන ග්රහයෙකු වෙයි. අඟහරු, සිකුරු ලෙස හෙවනැලි අතිනොකර, සඳු ලෙස හිරු රැස් පරාවර්තනය කරමින් පෘතුවිය ලගින්ම පිහිටයි. එනිසා අපට උණුසුම ගෙනෙන උෂ්නාදිකම ග්රහයා අඟහරු වෙයි. එවිට සිකුරු සිසිල ද, සඳු සෞම්ය බවද ඉන්පසුව සිටිනා කුජ උෂ්ණයද අනුපිලිවලින් ගෙනෙයි. මෙය නවීන විද්යාත්මක පැහැදිලි කිරීමකී, නමුත් මෙය මෙලෙසම සියලු තැනම ජෝතිස්යට සම්බන්ද කර නොසිතන්න. ජොතිස්ය පදනම වෙනකකි, නවීන විද්යා තවකකි. එලෙසම ජොතිස්ය මෙයාකාර ග්රහයන් ගැන කතා කරනා යුගය ඉතා ඇත එකකි. නවීන විද්යාවට අනුව ලොව ගෝලාකාර බවද, හිරු ප්රමුක සෞරක්ග්රහ මඩුල්ල ගැනද, ග්රහයන් ගැනද, තරු ගැනද අප සොයා ගත්තේ ඉතා මෑත යුගයකදීය.
දැනුමේ සිදුරු නිසා පඬිවරු කියූ වැරදි කියුම් ජෝතිස්යට හානි කලාද?
මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් රජුගේ ගුරු වූ ප්ලේටෝ පඬිතුමා මහා විද්වතෙකි, නමුත් ඔහුද ඇලෙක්සැන්ඩර් රජුට ලොව පැතලි තැටියක් ලෙස උගැන්විය. තවද ලොව නැගෙන හිර දිග ආක්රමණය නොකරන ලෙසද, එ දිග ඔහුව ගිල දමාවි යයි ද උගැන්වීය. නමුත් එම රජු ඔහු උගත් එම තැටියේ කෙලවර සොයමින් ලොව නැගෙන හිර දිග ආක්රමණය කර ඉන්දියාව තෙක් පැමිණියේය. ලොව තැටියක් නොවන බව තේරුම් ගැනීම කෙසේ වෙතත් නෙගෙනහිර දිසාව ඔහුව ගිල ගත් බව නම් සැබෑය. ඔහු ආපසු සිය රටට ගියේ ආසියානුවෙකු ලෙසයි.
ප්ලේටෝ පඬිතුමා ලොව තැටියක් ලෙස කල උගැන්වීම ජෝතිස්යට අනුව වැරදි වෙයි. එම පඬිතුමා ජොතිස්ය පිලිබඳ හසල දැනුම ඇති අයෙකු බව සැබෑය, නමුත් එහි පදනම පිළිබද කිසි හසරක් නොදත් බව නවීන විද්යාව දන්නා අපට දැන් පැහදිලිය. ලොව තැටියක් නොවන බව අපි දනිමු. නමුත් දුරේක්ෂ, චන්ද්රිකා නොමැති විශ්ව ගවේෂණ නොකළ එම යුගයේ ඔහු කෙසේ එය දැන ගන්නද? මා සිතනා ආකාරයට මෙය ඔහුගේ දැනුමේ පැවතී සිදුරකි.
තවද ලොව ගෝලාකාර බව නොදැන මුල් යුගයේ ඉර්ෂිවරුනට ජොතිස්ය නිර්මාණය කල නොහැක. ඔවූන් ලොව ගෝලාකාර බව දැනසිටියා නිසැකය. එසේ නොමැතිව මුළු විශ්වයම තම අත්ලේ තබා හොඳින් බලමින් කල දෙයක් ලෙස තාරක විද්යාව සමග ජොතිස්ය ගැලපෙන්නේ කෙසේද? ප්ලේටෝ ලෙසම තම දැනුමේ සිදුරු නිසා පඬිවරු කියූ වැරදි කියුම් ඉතිහාසය පුරා ඇත. එවා බුධිමත්ව විමසා බලා තීරණය කල යුතුය. මෙවැනි දේ, ඉතිහාසයේ යම් කාල පරිච්චේදය කදී ජොතිස්ය පදනම පිලිබඳ දැනුම මැකී ගියා දෝ හෝයි සිතිමට පොලඹවයි. අනාවැකි කීමට උවනා භාවිත දැනුම නිතර නිතර පාවිච්චි කල නිසාම ඉතිරි ඌවා විය යුතුය. මුලික පදනම් සිද්ධාන්ත වල තිබු සංකීර්ණ බව, ඒවා නිතර භාවිතා කිරීමට නොලැබීම, එකල ලිවීමේ සහ සන්නිවේදනයේ තිබු දුර්වලතා යනාදිය මෙවැනි සිද්ධාන්ත කෙමෙන් අමතක වී යාමට හේතු වුවා වියුතුය.
අහස දෙස බලා සිට පුරාතණයන් ජොතිස්ය නිර්මාණය කලාද?
අහස දෙස බලා සිට තරු අදුන ගෙන ඉන් පසුව ජොතිස්ය නිපදවූයේ යයි කියනා කියුම මම නිතර අසා ඇත. එවා අනුවණ ජොතිස්ය පිළිබද හසරක් නොදත් නුගත් අයගේ කතාය. එසේ කල හැකිදැයි බැලීමට මම ඔබට කිසියම් පරීක්ෂණයකට ඇරයුම් කරමි. ඔබ ජොතිස්ය හෝ තාරකා විද්යාව නොදන්නා අයෙකු නම්, තරු පිරි අහසක ජොතිස්යයෙදී භාවිතා කරනා තරු රාශි පහක් හෝ හයක් අඳුනා ගැනීමට උත්සාහ කරන්න. ඔබට ඒ සඳහා ඔබගේ මුළු ජීවිත කාලයම උත්සාහ කලද නොහැකි යයි මම කියමි. තාරකා විද්යාව, ගණිතය උගත් නොයෙක් උපකරණ සහිත නවීන විද්යාවෙන්ද සන්නද්ද අපටද තරු පිරි අහස ඉතා සංකීර්ණ, විස්ලෙෂනයට අපහසු එකකි. ජොතිස්ය හොඳින් දන්නා අය මෙය දනියි. එසේ තිබියදී වසර 25000 කට පෙර ග්රහයන් ගැන ඔවුන් කෙසේ දැන ගත්තාද? සෞරක්ග්රහ මඩුල්ල සමග මුළු ශීරපතයම අතට ගෙන ගණයන් කරමින් කල වැඩක්දැයි මට වරකේ සිතේ.
එපමනකුදු නොව එක එක ග්රහයා පෘතුවියට සාපේක්ෂකව ගමන් කරනා වේගය, සාපෙක්ෂතා වාදයේ පිය වන අයින්ස්ටඉන් (Albert Einstine) ඉපදීමට තබා ඉපදීමේ සලකුණක් වත් නොමැති යුගයක, ඉතා නිවැරදිව (සාපේෂ ප්රවේග මුලදර්ම යොදා) දැන භාවිතා කර තිබෙන්නේ කෙසේද? ඒවා වගු ගත කර දියුණු යයි කියනා අපටද භාවිතා කල හැකි ලෙස සකසා තිබෙන්නේ කෙසේද? මෙය රාත්රී අහස දෙස බලා කල හැකි යයි යමකු කියනවා නම් ඔහු මෝඩයෙකු නොවන්නේද? ඇත්තෙන්ම කියනවානම් එසේ කියනා අය ජොතිස්ය විවෘර්ත මනසින් යුතුව උගත්තේ නම් එසේ කියනවා තබා සිතන්නේ ද නොමැත.
මා කලින් සඳහන් කල නාම ලැයිස්තුවේ ලක්දිව කුරුණෑගල යුගයේ විසු අනවම ධර්ශී සංග රාජ මා හිමිද සිටියි. උන්වහන්සේ විසින් රචිත “දයිවඥ කාමදෙනුව” නම් අගනා ජොතිස්ය පුස්තකයක් වෙයි. එහි මුල්පිටු ගණනාවක්ම යොදා පෘතුවියට සාපේක්ෂව හිරු ආදී කොට ඇති ග්රහයන්ගේ සාපේක්ෂ ප්රවේග ගණනය කරණ සංකීර්ණ ගණිත සමීකරණ පැහැදිලි කර ඇත. මා එය තේරුම් ගැනීමට අසමත් වීමි. නමුත් අද තාරක විද්යාවට අනුව කර ඇති ගණනයන් සහ පෙර ජොතිස්ය නිර්මාණයේදී කල වගු භාවිතා කර කරණ ගණනයන් සංසන්දනය කලෙමි. ඒවා පුදුම සහගත ලෙස සමාන විය. එය ජොතිස්ය තව තවත්ඉගෙන ගැනීමට මා පොළඹවන ලදී.
නසා ආයතනයේ විද්යාඥයන් වසර පසළොසක් පමණ පර්යේෂණ කර නිපදවා ඇති සංකීර්ණ පරිගණක අල්ගොරිතමයක් මා හට හමුවිය. එමගින් අද වනවිට හඳුනාගෙන ඇති සියලුම අකාශගත වස්තුන්ගේ පිහිටීම් සහ ගමන් මාර්ග මෘදුකාංග ගත කර ඇත. ඔබ කිසියම් දිනයක් වෙලාවක් දුන්විට එදින එම වෙලාවේ අහස සිතියම් ගත කරදීමට මෙම මෘදුකාංගය සමත් වෙයි. එම සිතියම්ගත කරනු ලබන අහස සමග පුරාතනයන් නිපදු ජොතිස්ය වගු බාවිතා කර ගණනය කල අහස් සිත්යම් සංසන්දනය කලෙමි. ඔබ පුදුම නොවන්න, පෙර කියූ ලෙසම අහස් සිතියම් නිවැරදිව සමාන වුනු බව සහතික කරමි.
එසේ හෙයින් ජොතිස්ය නම් මේ මාහැඟි සාස්ත්රය අතීතයේ විසු මහා බුධිමතුන් පරිසක් විසින් සොයා ලොව එහි පිහිටවා දායාද කලා විය යුතු යයි සිතමි. එය තව දුරටද පැහැදිලි කරමි.
ජොතිස්යය විද්යාවක්ද? එය සැලකියුතු වටිනා ශාස්ත්රයක්ද? (තෙවැනි කාණ්ඩය)
සතිය සැදුනු අයුරු දැන් පැහදිලිය, එම පැහැදිලි කිරීම නිවැරදි නම් මාසයද ඒ අයුරින්ම පැහැදිලි කල හැකි විය යුතුය. එය එසේමද කියා කෙටියෙන් හෝ විමසා බැලීම වටී. එක වසරකට මාස දොළොසකි. ජොතිස්ය බෙදීම අනුව චන්ද්ර මාස සහ සුර්ය මාස කියා දෙකකි. චන්ද්ර මාසය නම් පුර්ණ සඳු ගෙන් පටන් ගෙන නැවත පුර සඳු දිස්වන දිනය තෙක් වන කාලයයි. එහිදී දළ වශයෙන් මාසයකට දින 30 කි. එමගින් මාසය වෙන්කර හඳුනා ගත හැකි උවද, වසරකට මාස දොලසක් ලෙස වෙන් කිරීමක් එමගින් කල නොහැක. අධි පොහොය තව තව ප්රශ්න ගෙනෙයි. එලෙසම මාස පැමිණ ගෙවී යාම නැවත නැවත සිදු වනවා මිසක මාස කිහිපයක් එක්කර වසරක් ලෙස සැදීමේ ක්රමයක් එහිදී පැහැදිලි නැත.
වසරට මාස දොළසක් ලැබුනේ කුමන පදනමකින්ද?
ඇත්තෙන්ම සුර්ය වංශිකයන් (මොවුන් ඔවුන්ගේ හොඳින් පැතිර ඇති මුල් අමතකව ගොස් ලොව පුරා පැතිරී සිටියි) වන අප මුල සිටම සුර්ය මාස ක්රමය භාවිතා කළහ. එය ඉතා විධිමත්ව සකසා ඇත. හෙළ රැස (මෙයටම එළ, සහ එළු රැස ලෙසද ව්යාවහාර වෙයි) හෙවත් මේෂයේ පටන් මීනය දක්වා වන ලග්න දොළසකි, එම රාශි අධිපතිකම් කරනා මාසද දොළසකි. පෘතුවිය තමා වටා බ්රමණය වන අතර සූර්යා වටා ඉලිප්සීය මගක පරිබ්රමණය වෙයි. මෙම ඉලිප්සීය මග වසර නිර්මාණයට පදනම බව ඔබ ඇතුළු මුළු ලොවම දනී. නමුත් මාසය නිර්මාණයට භාවිතා කල පදනම ලොව බොහෝ දෙනෙකු නොදනී යයි මම සිතමි. එය දැන් පැහැදිලි කරමි. හිරු පසුබිමේ යම් තරු රාශියක් පෘතුවියේ සිටිනා අපට දිස්වෙයිද, එතැන් සිට අනික් රැසට මාරු වීමට හිරු ආසන්න ලෙස දින 30 ගනියි. බක් මාසයේදී හිරු මීන සිට මේෂ තරු පන්තියට මාරු වන බවට කන් කරච්චලයක් අවුරුදු සමයේ ඇසෙයි, එය නිවැරදිය, තවද ඊට පසුව හිරු වෘෂභ රාශියටද අනුපිලිවලින් අනෙක් රාශි වලටද යයි. මෙලෙස එක එක මාසයේදී එක එක තරු පන්තිය පසු කර ගොස් නැවත උදුවප් මාසයදී හිරු මීන රැසට පැමිණ අපට අවුරුදු උදා කරමින් මේෂ රැසට බක් මසදී මාරු වෙයි. වසර සැබවින්ම හිරුගේ ගමන නිසා නොව පෘතුවිය හිරු වටා යන ගමන නිසා සිදුවන බව ඔබට කීවෙමි. එය ජොතිස්ය අනුවද එසේමය. පැහැදිලි කිරීමට පහසු වන පිණිස හිරු ගමන් කරණ ලෙස දක්වයි. මෙසේ නිර්මානය කල මාස දොළහ දැන් ලොව විවිද මිනිසුන් විවිධ ආකාරයට භාවිතා කරයි, ඒවායේ ආරම්භ වෙනස් කර ඇත, එසේම වසරේද ආරම්භය වෙනස් කර ඇත, නමුත් සිළුම දෙනා වසරට මාස දොළසක් ලෙස ස්ථිරවම භාවිතා කරයි. එය ජොතිස්ය සොයාගත් ඉරිශිවරු මුල් කාලයේ කල බෙදීම අනුවම වෙයි.
අප කුඩා කල ‘ලෝකෙන් උතුම් රට ලංකාවයි’ ලෙසද ලස්සනම රට ලංකාව යයිද කියන ලදී. එය අතීතයේ නම් එලෙසම බව ඉන්දියානුවෙකු වන වාල්කමී විසින් කවියට නගන ලද රාමායණ මහා කව්යයේ සදහන්ව ඇත. එහිදී රාක්ෂයන්ගේ වාසය පිණිස දෙව් ලොව නිර්මාණය කල මය මුණි තුමා ඉතා සැලකිල්ලෙන්, උනන්දුවෙන් සහ අලංකාරව ලංකා දේශය නිර්මාණය කල බව සඳහන්ය. නමුත් රාවණ යුගයේ මෙන් නොව අද වනවිට එය වෙනස් වී ඇත. අප බොහෝ දෙන ලොව දැක එලෙස මුලින් අපට උගැන්වූ මතය වැරදි බව තේරුම් ගෙන ඇතුවාට සැක නැත. මට නම් ඔවුන් ගැන කිසියම් වෛරයක්ද ඇති වේ. ඔවුන් අධිමානයක් හිතේ රුවා බොරු හිතලු අපට උගන්වා ඇති බව මාගේ හැගීමයි. නමුත් මෙවැනි පැරණි විද්යාවන්ගේ (ඔවුන් මේවා සලකනවාදැයි මා නොදනිමි) ඉතිරිවුණු අස්කොන් කියවා දැන ගන්නා විට දෙවැන්න කෙසේ වෙතත් පළමු වැන්න නම් සැබෑවකයි සිතේ. මෙහිලා අවසාන වශයෙන් ලංකාවේ ජෝතිස්යයානුකුලව නිවැරදි, එකිනෙකට හොඳින් ගැලපෙන, වඩාත් තර්කානුකුල වර්ෂ ක්රමයක් භාවිතා වෙන බව කිව හැකිය.
තවද මෙහිදී රාශිය යන වචනය ගැන යමක් කෙටියෙන් හෝ සඳහන් කල යුතුය. රැස හෙවත් රාශිය යනු අමුතු දෙයක් නොවෙයි. ඔබ ‘කොළ රාශියක් වැටි තිබුනා’ යයි කියනා විට රාශියට යම් තේරුමක් තිබුනාද, එම තේරුමම මීන හෝ මේෂ රාශිය කියනා විටද තිබෙයි. එහිදී අදහස් වනුයේ එක ලඟින් පිහිටි තාරකා සමුහයක් ගැනයි. ඔබ මෙසේ සිතන්න, තරු පිරි රාත්රියක අහස දෙස බලන ඔබට, ඔරායන් (Orn) ලෙස තාරකා විදුවන් හඳුන්වන තරු ගොන්න දැකිය හැකිය. එය ජොතිස්යට අනුව ධනු (Sagittarius) රාශිය ලෙස හඳුන්වයි. දැන් අහසේ මුදුනත්, හිරු නගින සහ බහින දිසාත් එක්කොට පෘතුවිය වටා කරත්ත රෝදයක හැඩය ඇති වෘතයක් මවා ගන්න. එය දැන් කොටස් දොළසකට බෙදන්න, එවිට එකක් අංශක 30 (වෘතය අංශක 360 බැවින් 360/12 = 30) බැගින් වන කොටස් දොළසක් ලැබේ. මෙම එක කොටසකට ගොනු වන තාරකා ගොන්නට තරු රාශිය යයි කියනු ලැබේ. ඒ අනුව අනුපිලිවලින් මේෂ, වෘෂභ, මිථුන, කටක, සිංහ, කන්යා, තුලා, වෘශ්චික, ධනු, මකර, කුම්භ, මීන ලෙස වන ලග්න හෙවත් රාශි දොළස ලැබේ. තවද මින් පෙර සඳහන් කල මේෂයට ‘හෙළ’ රැස යයි කියනා කීම පරිණත ලේකක අරිසෙන් අහුබුධුවන්ගේ කියමනක් මිස මා කියන්නක් නොවෙයි. මා හට ඔහුගේ ඇතැම් කියුම් වල ගැටළු ඇතත් එවා විමසීමට ඒ ශ්රේෂ්ඨයා දැන් ජීවතුන් අතර නැත.
ගණිතය ජොතිස්යට සම්බන්ධද?
ගණිතය විෂයක් ලෙස දුෂ්කර යයි බොහෝ දෙනෙකු සිතයි. මා වරක් දකුණු ආසියාවේද නමක් දිනු ලංකික වෛද්ය වරයෙකු හමුවිය. ඔහු මා හට ලියනු ලැබූ බෙහෙත් පතෙහි, ලේ දාතුවේ කිසියම් තත්වයක් පැහැදිලි කිරීමට ගණිතමය ලකුණක් (WBC > xyz) වැරදි දිශාවට යෙදීය. මා එය හඳුනාගෙන ඔහුට අඟවා ඔහු එය නිවැරදි කරනා අතර ඔහුගෙන් ‘ගණිතය වෛද්යවරුනට කොහොමත් අමාරු විෂයක් නොවේද’ යයි විමසීමි. ඔහු එයට අවංක ලෙසම උත්තර දෙමින් ‘අනේ ඔවු, ඒක දන්නවා නම් මම මේ රැකියාව කරන්නේ නැහැ’ යයි කියේය. ඔහු නිවැරදිය ලංකා වෙදුන් ගණිතය නොදනී. නමුත් ඔහු ඔහුගේ ක්ෂේත්රයේ ලංකාවේ සිටිනා වඩාත් දක්ෂතම සහ වඩාත් අද්දැකීම් සපිරි වෛද්යවරයාය. ‘Physics’ කොහොමත් ‘Bio’ කාරයන්ට අමාරු බව ගණිතය හැදෑරු අපිද දනිමු. ඒ අද ය, නමුත් පෙර වෛද්ය විද්යාවේ මුල් ගුරුවරු ගණිතය මෙන්ම ජොතිස්යයද හොඳින් දත්හ. එ බව කලින් වතාවකදීද සඳහන් කලෙමි. ගණිතයේ භාවිතාවන ‘අංශකය’ යන හඳුනා ගැනීම ජොතිස්ය නිර්මාණය කලවුන්ගේ නිර්මාණක් බව ඔබ සිහිනෙනුදු නොසිතනු ඇත, නමුත් එය එසේමය.
එලෙසම වෘතය අංශක 100 කට හෝ 1000 කට බෙදා නැත අංශක 360 කට පමණක් බෙදා ඇත. මෙයට හේතු ඔබ සිතුවාද? නැතිනම් ලොව සිටිනා ගණිත මහාචාර්යවරු සිතුවාද? මා දන්නා ලෙස එසේ සිතු කෙනෙකු නැත. තමාව පිහිටවූ කොටුව තුලම සිට ඉදිරිය බලනවා විනා පසු පස බලුවෙකු නැති සෙයකි. අප රට කිසිවකු එසේ බැලුවා නම් ගණිතය, විද්යාව, ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය ලෙසම ඒ විෂයන් සියල්ලේම පදනම් විෂය වන ජොතිස්ය අද පාසැල් වල උගන්වනු ඇත. වෘතය අංශක 360 කට බෙදා ජොතිස්ය ගණනයන් සඳහා භාවිතා කල බවට සාධක එමටය. එලෙස බෙදුයේ ඇයි දැයි ජොතිස්යමය කරුණු යොදා පැහැදිලි කල හැකිය.
එලෙසම ඔබ අද භාවිතා කරණ කොනමානයන් අංශක 30, 60, 45, 90 සහ 180 යන අගයන්ගෙන් සමන්විතය. නමුත් මෙම අංශකයන් අප එදිනදා කතා කරණ ආකාරයට රවුම් අගයන් නොවුනේ මන්ද, ඔබ එය සිතුවාද? සැබවින්ම මේවා ජොතිෂයෙදී භාවිතාවන ග්රහ දෘෂ්ටි බලපවත්වන අංශකයන්ය. මේවා මීට වඩා සවිස්තරව පැහැදිලි කල හැකිය, නමුත් ඔබ එයින් විඩාවට පත් වනු ඇතැයි සැක කරමි. එනිසා එසේ නොකර මින් පෙර සවිස්තරව දැක්වූ දේවල් විමසා බලා ඒවා නිවැරදි ලෙස පෙනේ නම් පමණක් මේවා ද පිළිගන්නා ලෙස ඉල්ලමි.
එපමනකුදු නොව බුද්ධිමත් ඔබ ජොතිස්ය ස්වයංව (අද සිටිනා ගුරුන් වෙත නොයන්න, එය කාලය කා දැමීමකි) ඉගනීමට යොමුවන ලෙසද ඉල්ලමි. අදවන තුරු ජොතිස්යට ගරු නොකලා නම් මින් පසුවට එසේ නොකරන ලෙසද ඉල්ලමි. එසේ කියා, හෙට දිනයේ දිව ගොස් ඔබ දිසාවේ සිටින ප්රසිද්ධ නම් දැරූ (යම්තාක් නිවැරදි ලෙස පෙනෙන අනාවැකි කියනා) ජෝතිස්යවේදීයාට (ඇතැම් විට හොරට) මුදල් පුජා නොකරන ලෙසද ඉල්ලමි.
මා සිතනා ආකාරයට මෙය උගතුන් විසින් හදාරා නොමිලයේ පොදු යහපතට භාවිතා කල යුතු දෙයකි. මුදල් උපයන පරමාර්ථ පෙරදැරිව මෙහි නොයෙදිය යුතුය.
කොතරම් සාර්ථකව ජොතිස්ය පර්යේෂණ සිදුවී තිබේද? (සිව්වැනි කාණ්ඩය)
